म० गांधी तंटामुक्त गांव समिती

म. गांधी तंटामुक्त गाव समिती ही ग्रामीण भागातील शांतता, सौहार्द आणि सामाजिक एकता टिकवून ठेवण्यासाठी निर्माण केलेली एक महत्त्वपूर्ण व्यवस्था आहे. या समितीचे मुख्य उद्दिष्ट गावातील नागरिकांमधील लहानसहान वाद, तंटे, मालमत्ता वाद, कौटुंबिक भांडणे, शेतीसंबंधी मतभेद किंवा सामाजिक गैरसमज यांचे निपटारा न्यायालयापर्यंत न जाता गावपातळीवरच शांततेने करणे होय. या उपक्रमाचा आधार महात्मा गांधींच्या मूल्यांवर— अहिंसा, शांतता, संवाद आणि समन्वय — आधारित आहे. तंटामुक्त समितीत गावातील ज्येष्ठ, आदरणीय, निष्पक्ष आणि सामाजिक कार्यात सक्रिय सदस्यांचा समावेश असतो, ज्यामध्ये महिला, युवक, शिक्षक, सामाजिक कार्यकर्ते आणि ग्रामपंचायत प्रतिनिधी यांना विशेष प्राधान्य दिले जाते.

समितीचे काम म्हणजे दोन्ही पक्षांचे म्हणणे शांततेने ऐकून योग्य सल्ला देणे, मध्यस्थी करणे आणि सर्वांसाठी न्याय्य तोडगा काढणे. या प्रक्रियेमुळे गावातील वातावरण सौहार्दपूर्ण राहते, अनावश्यक भांडणं आणि न्यायालयीन खर्च वाचतो, तसेच सामाजिक एकजूट अधिक बळकट होते. समिती गावात सामाजिक शिस्त, परस्पर आदर, भांडणे रोखणे, व्यसनमुक्ती अभियान, कुटुंबामधील संवाद वाढवणे आणि शांततापूर्ण सहजीवन यांसाठी देखील जागरूकता निर्माण करते. म. गांधी तंटामुक्त गाव समितीमुळे गाव न्यायालयीन तणावापासून मुक्त राहून स्वावलंबी, शांत, प्रगत आणि सामंजस्यपूर्ण समाज घडवतो आणि ग्रामीण विकासाला गती मिळते.